Beş Basamaklı Puan Ölçeği Nasıl Değerlendirilir

Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır


Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat güçlenir.


İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu


Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.


Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu


Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, 5 de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır bu sayede odak dağılmaz ve yorum kalitesi artar. On beş dakikalık puro gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.


Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı


Çap, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle yanış hattının düzgün gitmesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ve aromalar sonradan belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur yapar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken önce inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.


Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur


Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burundan hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir nefes aromayı çok geniş açar. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf fakat burunda yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da detay vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.


Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları


Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü notayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.


Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur


Küçük çubuk formatında yanış kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise kakao tonunu hızla gösterip biter zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.


Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek


Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı sunmaz yani her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman izlenimi değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ile puan deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok sapma varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir not tatmin edici olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.


Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür


Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını net verebilir mesela ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır üstelik dolgun bir içim notasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile düzenli kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.


Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi


Ortam, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır ısı de yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net görülür değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla sertse kül düzeni şaşar.

Tesekkurler, basarili bir konferans.
Son derece guzel bir konu, ellerine saglik.
Bilmedigim seyler varmis. Bu foruma deger katiyorsunuz.
Mantikli bir analiz. Soylenmesi gereken her sey soylenmis.
Arkadaslar, Beş Basamaklı Puan Ölçeği Nasıl Değerlendirilir hakkinda bilgi arayanlar mutlaka okusun.

Forumdan Konular